AB, Ukrayna'ya 46 milyar euroluk destek için ortak borçlanmayı yeniden gündeme aldı

Haber: İlhan Baba

(BERLİN) - Avrupa Birliği (AB), Ukrayna'ya sağlanması planlanan 46 milyar euroluk yeni mali destek için ortak borçlanma seçeneğini yeniden gündemine aldı. Dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen faiz gelirlerinin yardımı karşılamaya yetmemesi nedeniyle, Avrupa'nın ortak borç yükünün 200 milyar euroyu aşabileceği belirtiliyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin ek finansman ihtiyacının 70 milyar euro olduğunu açıklamıştı. Mevcut planlamaya göre bu tutarın 46 milyar euroluk bölümünün Avrupa Birliği tarafından karşılanması öngörülüyor.

Ancak AB'nin, söz konusu yardımı yalnızca dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen gelirlerle finanse etmesi mümkün görünmüyor. Avrupa Komisyonu verilerine göre, Avrupa'da dondurulan Rus varlıklarından elde edilen faiz gelirlerinden son iki yılı aşkın sürede yaklaşık 8 milyar euro toplandı. Bu kapsamda Temmuz 2024'te 1,5 milyar euro, Nisan 2025'te 2,1 milyar euro, Ağustos 2025'te 1,6 milyar euro, Nisan 2026'da 1,4 milyar euro ve Ağustos 2026'da 1,4 milyar euro Ukrayna'ya aktarıldı.

Toplanan gelirlerin yeni yardım paketini karşılamaya yetmemesi ve Rus varlıklarının ana sermayesinin hukuki nedenlerle kullanılamaması, AB'yi alternatif finansman arayışına yöneltti. Bu nedenle ortak Avrupa borçlanması yeniden gündeme geldi.

"UKRAYNA EKONOMİSİNDE DARALMA ENDİŞESİ"

Rusya'nın Ukrayna'nın enerji ve lojistik altyapısına yönelik saldırıları, ülkenin ekonomik sorunlarını derinleştiriyor. Ukrayna devlet bütçesinin yaklaşık yarısının dış yardımlara, özellikle de Avrupa Birliği desteğine bağlı olduğu belirtiliyor.

Ukrayna Merkez Bankası da ekonomik büyüme beklentisini aşağı yönlü revize etti. Daha önce yüzde 1,8 olarak öngörülen büyümenin yerini daralma ihtimalinin aldığı bildirildi. Ekonomideki kötüleşmenin, gelecek yıl ihtiyaç duyulacak dış finansman miktarını da artırabileceği değerlendiriliyor.

"ALMANYA SOL PARTİDEN TEPKİ"

AB ülkelerinde Ukrayna'ya yönelik yeni yardımlar konusunda siyasi itirazlar da yükseliyor. Almanya Sol Parti Milletvekili Dietmar Bartsch, yeni yardım paketlerini eleştirerek savaşın mali yükünün vatandaşlara yüklenmemesi gerektiğini söyledi.

Bartsch, "Vatandaşlar Putin'in savaşının bedelini mali açıdan ödememeli. Ukrayna'ya yardımlar ancak ülkemizde sosyal kesintilere yol açmaması şartıyla yapılmalı" dedi. Bartsch ayrıca Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Avrupa Birliği'ne barış görüşmelerinde daha etkin rol üstlenme çağrısında bulundu.

"ORTAK AVRUPA TAHVİLİ ÖNERİSİ"

Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü (DIW) Başkanı Marcel Fratzscher ise Ukrayna'ya yönelik desteğin finansmanı için ortak Avrupa tahvilleri çıkarılmasını önerdi. Fratzscher, bu borçlanmanın uzun vadede ortak Avrupa vergileriyle finanse edilmesinin de değerlendirilebileceğini belirtti. Ekonomiste göre finansman kararlarında Ukrayna'nın ihtiyaçlarının yanı sıra kaynakların verimli kullanılması ve Avrupa'nın uzun vadeli ekonomik ve güvenlik çıkarları da gözetilmeli.

Avrupa Birliği kurumları ve üye ülkelerin temsilcilerinin önümüzdeki hafta bir araya gelerek Ukrayna'ya sağlanacak yeni mali desteğin yöntemini ele alması bekleniyor. Görüşmelerde ortak borçlanma seçeneğinin yanı sıra dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilen faiz gelirlerinin kullanımı da değerlendirilecek.