Brezilya'nın yayımladığı fosil yakıtlardan çıkış yol haritası bağlayıcı değil

(ANKARA) - Brezilya, 9 Kasım'da Antalya'da başlayacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde, ülkelerin kömür, petrol ve doğal gaza bağımlılıklarını azaltmalarını amaçlayan ilk küresel yol haritasını yayımladı. Fosil yakıtlardan uzaklaşma ve ormansızlaşmanın önlenmesine yönelik iki ayrı yol haritası, hükümetlere atabilecekleri adımları gösterirken, herhangi bir bağlayıcı yükümlülük veya somut son tarih içermiyor.

Geçen yıl Brezilya'nın Belem kentinde düzenlenen COP30'da, fosil yakıtlardan uzaklaşılmasına ilişkin taahhütlerin nihai anlaşmaya dahil edilmesi konusunda ülkeler arasında uzlaşma sağlanamamıştı. Bunun üzerine Brezilya'nın COP30 dönem başkanlığı, fosil yakıtlardan adil, düzenli ve hakkaniyetli biçimde uzaklaşılması ile ormansızlaşmanın durdurulması ve tersine çevrilmesine yönelik iki yol haritası hazırlamayı üstlenmişti.

Brezilya hükümeti, dün yayımladığı belgelerle ülkelerin yeni teknolojileri veya ekonomik koşullardaki değişimleri beklemeden fosil yakıtlara bağımlılıklarını azaltmaya başlayabileceklerini savundu.

Yol haritasında, ülkelerin öncelikle enerji sistemlerini ve fosil yakıtlara bağımlılık düzeylerini değerlendirmeleri, ardından kendi koşullarına uygun ulusal dönüşüm politikaları geliştirmeleri öneriliyor.

Öneriler arasında petrol ve doğal gaz üretim sahalarında gaz yakma ve atmosfere gaz salımı uygulamalarının hızla azaltılması, fosil yakıtların üretimine ve tüketimine verilen sübvansiyonların düşürülmesi ve yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması bulunuyor.

Brezilya'nın yayımladığı diğer yol haritası ise ormansızlaşmanın durdurulması ve orman kayıplarının tersine çevrilmesine odaklanıyor. Belgede, özellikle Amazon, Kongo Havzası ve Güneydoğu Asya'daki tropikal ormanların korunması için gelişmekte olan ülkelere sağlanan finansmanın önemli ölçüde artırılması gerektiği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre ormanların korunması için 2030'a kadar yılda yaklaşık 300 milyar dolar, 2050'ye kadar ise yılda 500 milyar dolar finansman gerekiyor. Ancak mevcut yıllık finansman yaklaşık 85 milyar dolar düzeyinde kalıyor.

Yol haritasında ayrıca ormansızlaşmayla bağlantılı ürünlerin ticaretinin daha sıkı denetlenmesi ve ormanların korunmasına yönelik finansman mekanizmalarının geliştirilmesi öneriliyor.