COP31 Başkanlığı Trabzon’da Deniz Çöpleri Eylem Platformu’nu başlattı

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı, okyanuslar ve denizler için yürütülen çalışmaları hızlandırmak üzere uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Hükümetlerden, uluslararası kuruluşlardan, akademi dünyasından, sivil toplumdan ve özel sektörden üst düzey temsilciler Trabzon’da buluştu. Amaç, Antalya’daki COP31’in gündemini şekillendirmeye katkı sunmaktı.

DENİZ ÇÖPLERİNE KARŞI KÜRESEL PLATFORM KURULDU

Başkanlık, zirvede COP31 Deniz Çöpleri Eylem Platformu’nu başlattı. Platform, projelerin bilgi, teknik destek ve finansman kaynaklarına ulaşmasına yardımcı olacak. Böylece başarısı kanıtlanmış çözümlerin farklı ülke ve bölgelerde yaygınlaşması hedefleniyor. COP31 Başkanı’nın Aksiyon Ajandası’nda “Okyanuslar ve Denizler” öncelikli alanlar arasında yer alıyor. Platform da bu alandaki çalışmaların önemli bir parçası.

Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler ve kuruluşlar deniz çöpleriyle mücadele ediyor. Ancak bilgi birikimi, başarılı uygulamalar ve finansman olanakları hâlâ dağınık durumda. Platform, bu dağınıklığı gidermek için üç alanda çalışacak.

İlk olarak, başarılı projelerin ve teknik yöntemlerin paylaşımı için bir bilgi ağı kurulacak. İkinci olarak, dijital bir izleme paneli hazırlanacak. Farklı ülke ve bölgelerde deniz çöpleriyle mücadele için yürütülen çalışmaların envanteri bu panelde yer alacak. Çalışmalar harita üzerinde de gösterilecek. Böylece başarılı örnekler daha görünür olacak. Üçüncü olarak, deniz çöpleriyle mücadele projeleri finansman ve teknik destek kaynaklarıyla buluşturulacak. Proje geliştiriciler, potansiyel ortaklarla daha kısa sürede iletişime geçip daha güçlü bağlar kurabilecek.

SIFIR ATIK VİZYONU İLE GÜÇLÜ BAĞLAR

Platform, COP31 Başkanlığı’nın “Okyanuslar ve Denizler” ile “Sıfır Atık Mavi” önceliklerini bir araya getiriyor. Türkiye’nin Sıfır Atık girişimiyle kazandığı deneyimden yararlanıyor. Bu girişim, Cumhurbaşkanı’nın eşi Sayın Emine Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülüyor. Platformun yaklaşımı, atık, okyanuslar, denizler ve iklim arasındaki yakın ilişkiyi de yansıtıyor.

"TRABZON UZLAŞI, DİYALOG VE EYLEM ÇAĞRISI"

COP31 Başkanlığı, zirvede “Trabzon Uzlaşı, Diyalog ve Eylem Çağrısı”nı da yayımladı. Çağrıda, COP31’de okyanuslar ve denizler konusunda somut ve uygulanabilir sonuçlara ulaşılacağı taahhüt edildi. Bu hayati alandaki çalışmaları hızlandırmak için tüm kaynaklardan sağlanan desteğin artırılması da istendi.

Önemli karbon yutakları olan okyanuslar ve denizler, COP31 Başkanlığı’nın temel önceliklerinden biri. İklim değişikliğinin etkileri, okyanus ve kıyı ekosistemlerini tehdit ediyor. Bu ekosistemlere bağlı toplulukların geçim kaynakları da risk altında. Zarar gören ekosistemlerin karbon tutma kapasitesi de azalabiliyor. Bu azalma, iklim değişikliğini ve etkilerini ağırlaştıran bir kısır döngü yaratıyor.

Türkiye, farklı bölgesel ve uluslararası bakış açılarına ve çözümlere COP31 gündeminde yer vermek için çalışıyor. Bu amaçla Avustralya, Pasifik ada ülkeleri ve okyanuslar ile denizler alanındaki diğer paydaşlarla iş birliği yapıyor. Trabzon Zirvesi, bu çalışmaların yeni bir adımı oldu. Ortaklar, hedefleri hayata geçirmek için bir araya geldi. Zirvede iklim değişikliğinin Karadeniz’e özgü etkilerine de dikkat çekildi.

MAVİ EKONOMİ VE FİNANSMAN MASAYA YATIRILDI

Zirvede, hükümetlerin ve uluslararası kuruluşların katıldığı üst düzey bir toplantı da yapıldı. Toplantıda okyanuslar, iklim ve mavi ekonomi görüşüldü. Mavi finansmanı artıracak ve dayanıklılığı güçlendirecek uygulanabilir çözümler ele alındı. Bakan Kurum, Mavi Ulusal Katkı Beyanı (Blue NDC) konusunda dile getirilen görüşlere destek verdi. Bu konuda çalışma yapılacağını söyledi.

Trabzon’daki çalışmalar, BM Genel Kurulu, New York İklim Haftası ve Fiji’deki Pre-COP’ta devam edecek. Pre-COP programında, Tuvalu’da liderlerin katılacağı özel bir etkinlik de yer alacak. Çalışmalar kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31’de de sürecek.

Zirve öncesinde, 9 Eylül 2026’da farklı ülkelerden iklim gönüllüleri ve iklim elçileri bir gençlik etkinliğinde buluştu. Katılımcılar, program kapsamında Trabzon’da saha ziyaretlerine ve ortak etkinliklere katıldı. İklim değişikliğiyle mücadele, okyanusların ve denizlerin korunması ve çevresel sürdürülebilirlik üzerine deneyim ve görüşlerini paylaştı. Program, gençlerin COP31 sürecindeki rolünü de güçlendirdi. Etkinlikte genç liderlerin COP31 mesajları da paylaşıldı.

"CESUR, SOMUT ADIMLAR ATARAK"

COP31 Başkanı Murat Kurum, iki gün süren COP31 Okyanuslar ve Denizler Zirvesi’nin açılışında konuştu. Hükümetleri ve ortakları, okyanuslar ve iklim alanında daha hızlı adım atmaya çağırdı. Uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesini ve bilimsel bilgi ile verilere erişimin iyileştirilmesini istedi. Sürdürülebilir mavi ekonomi uygulamalarını ve mavi finansmana erişimin artırılmasını da vurguladı.

Trabzon’da konuşan COP31 Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, şunları söyledi: “Bu iki günün sonunda somut, uygulanabilir ve ortak sonuçlar elde etmek istiyoruz. COP31’e giden süreçte hayata geçirebileceğimiz ve daha ileriye taşıyabileceğimiz sonuçlarla buradan ayrılmak istiyoruz.”

“Okyanusları korumak hepimizin ortak sorumluluğu. Tüm tarafları, ekosistemleri onaracak ve dayanıklılığı güçlendirecek cesur, somut adımlar atarak bu sorumluluğu yerine getirmeye çağırıyoruz.”