Etiyopya hükümeti Tigray için 6 ay görev yapacak geçici yönetim kurdu

Etiyopya'da ordu ve devlet destekçisi Tigray Barış Gücü, ülkenin kuzeyindeki Tigray bölgesinde kontrol alanını Eritre sınırına doğru genişletirken, hükümet karşıtı güçler ise bazı bölgelerde karşı saldırı düzenliyor.

Etiyopya hükümeti, Tigray'da federal hükümetin gözetiminde 6 ay görev yapacak geçici yönetim kurulduğunu açıkladı. Yönetimin kamu hizmetlerini yeniden tesis etmesi, yerinden edilenlerin dönüşünü sağlaması ve bu sürede seçimler için gerekli koşulları oluşturması hedefleniyor.

Hükümet, son çatışmaların isyancı Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'nin (TPLF) yenilgisiyle sonuçlandığını belirtirken, örgütten henüz bir açıklama yapılmadı.

Eritre sınırına uzanan ilerleyiş

Çatışmaları izleyen küresel kuruluş Silahlı Çatışma Konum ve Olay Verileri'nin (ACLED – Armed Conflict Location & Event Data) son güncellemesine göre, Etiyopya ordusu, Eritre sınırındaki Mereb Nehri'ne yaklaşık 7 kilometre mesafedeki Rama kasabasında kontrol sağladı.

Federal güçler ve Tigray Barış Gücü'nün Aksum kentine de girdiğini kaydeden ACLED, isyancı TPLF'ye bağlı Tigray Savunma Güçleri'nin kent yakınlarındaki Adet ve Chila ilçelerinin dağlık kırsal kesimlerinde bulunduğunu belirtti.

ACLED'e göre federal güçler ve müttefikleri, 9 Ekim'de Şire kenti ile Atsibi, Freweyni ve Idaga Hamus kasabalarında, 10 Ekim'de Adigrat, 11 Ekim'de ise Adwa kentlerinde kontrol sağladı. Fatsi ve Eritre sınırındaki Zalambessa kasabalarının 12 Ekim'de el değiştirmesinin ardından Tigray güçleri, Debre Damo çevresine ve Irob ilçesi yönüne çekildi.

Adigrat'tan Fatsi ve Zalambessa yönüne 12 Ekim gecesi başlayan tank ve ağır silah sevkiyatı, 13 Ekim'de de sürdü. ABD merkezli araştırma kuruluşu Critical Threats Project'in (CTP) değerlendirmesinde, federal güçlerin Adigrat'tan kuzeye ilerleyerek Zalambessa'ya ulaştığı aktarıldı.

ACLED, Tigray bölgesine giren Eritre askerlerinin 12 Ekim'de sınırdaki Zalambessa üzerinden ülkelerine çekildiğini duyurdu. Kuruluş Eritre ve Tigray güçlerinin Şeraro çevresinden de çekildiğini, kasabada herhangi bir tarafın kontrol sağlamadığını belirtti.

Tigray Barış Gücü Sözcüsü Solomon Hailemariam, 15 Ekim'de Eritre askerlerinin ağır kayıplar verdiğini iddia etti ancak Eritre Enformasyon Bakanı Yemane Gebremeskel bunu yalanladı. Kayıpların boyutu bağımsız olarak doğrulanamadı.

Tigray, Amhara ve Afar'daki gelişmeler

TPLF'ye bağlı Tigray Savunma Güçleri, Tigray'ın orta kesimlerindeki Tembien bölgesinde karşı saldırıya geçtiğini duyurdu. Yerel basındaki haberlere göre örgüt, 14 Ekim'de Abiy Addi, Shewate Higum ve Yechila'yı yeniden ele geçirdiğini öne sürdü.

Hükümet karşıtı silahlı grup Amhara Fano Ulusal Hareketi, Etiyopya'nın Amhara bölgesindeki Kuzey Şeva'da, Mehal Meda ve Zemero kasabaları dahil 10 yerleşimi ele geçirdiğini öne sürdü. Bölge sakinleri çatışmalarda sivil kayıplar yaşandığını ifade etti. İsyancı Tigray güçleri ile Fano'nun bazı yerleri ele geçirdiklerine yönelik iddiaları bağımsız olarak doğrulanamadı.

Ülkenin kuzeydoğusundaki Afar bölgesinde ise Etiyopya ordusunun, isyancı Tigray güçleri ile Afarlı silahlı grup Ugugumo'nun eylülde ele geçirdiği Abala ve Erebti kasabalarında 1 Ekim'de yeniden kontrol sağladığı belirtildi. Ugugumo'nun son açıklamasında hükümet karşıtı ittifak üzerinden koordinasyonun sürdürüleceği belirtilirken, yeni bir yerleşimin ele geçirildiğine ilişkin bilgi verilmedi.

Yedili ittifaka ilişkin farklı açıklamalar

Abiy Ahmed hükümetini devirmek amacıyla eylülde kurulduğu açıklanan yedili ittifakın bütün üyelerinin ortak harekata katıldığı teyit edilmiş değil. Oromo Kurtuluş Ordusu'nun (OLA) kuzeydeki son operasyonlara doğrudan katkısına ilişkin güncel bilgi sınırlı kalıyor.

CTP, Ogaden Ulusal Kurtuluş Cephesi (ONLF) sözcüsünün, "ittifakın siyasi hedeflerini desteklediklerini ancak askeri hedeflerine katılmadıklarını" söylediğini aktardı. Kuruluş, Deutsche Welle Amharca servisinin haberine dayandırdığı değerlendirmesinde, Benishangul Halk Kurtuluş Hareketi ve Gumuz Halk Demokratik Hareketi sözcülerinin ittifaka üyeliği reddettiğini ifade etti.

Etiyopya hükümeti ile TPLF arasında 2020-2022 dönemindeki çatışmalar Pretoria Anlaşması'yla durdurulmuştu. Eylülde yeniden başlayan çatışmalar sürerken Etiyopya, Eritre'yi topraklarına asker göndermek ve silahlı grupları desteklemekle suçluyor, Eritre ise egemenliğinin tehdit edildiğini savunuyor.