(ANKARA) - Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu, Türkiye'nin tavsiyelerin dokuzunu kısmen uyguladığını, yedisini ise yerine getirmediğini bildirdi. Milletvekillerine yönelik yedi tavsiyenin hiçbirinin tam olarak uygulanmadığı belirtildi. Raporda milletvekili dokunulmazlığı sisteminin de gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu'nun (GRECO) Türkiye'ye ilişkin Altıncı Ara Uyum Raporu özetine göre, milletvekilleri, hakimler ve savcılarla ilgili 22 tavsiyenin altısı tatmin edici biçimde uygulandı, dokuz tavsiye kısmen uygulanırken yedisi uygulanmadı.

Mart 2026'da kabul edilen ve tam metni hala gizli tutulan raporun Türkiye'ye ilişkin özeti, GRECO'nun rapor özetlerini kabul tarihinden itibaren altı ay içinde yayımlama kararı doğrultusunda 28 Eylül'de kamuoyuyla paylaşıldı.

Milletvekilleriyle ilgili yedi tavsiyenin hiçbirinin tamamen uygulanmadığını belirten GRECO, yasama sürecinde şeffaflığı artırmaya yönelik bazı adımlar atıldığını, ancak kamu istişarelerinin hala büyük ölçüde takdire bağlı yürütüldüğünü bildirdi. Raporda, milletvekilleri için davranış kuralları belirlenmesi, etik konularda eğitim verilmesi ve gizli danışmanlık mekanizması kurulması önerileri yer aldı.

GRECO, milletvekillerinin meclis çalışmaları sırasında ortaya çıkabilecek kişisel veya mali çıkar çatışmalarını açıklamasını zorunlu kılan bir düzenleme bulunmadığını belirtti. Milletvekillerinin mal bildirimleri için düzenli bir denetim sistemi olmadığı ve bildirimlerin genel olarak kamuya açık tutulmadığı kaydedildi. Milletvekili dokunulmazlığı sisteminin de gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Hakimler ve savcılar konusunda GRECO, yüksek düzeyli misyonun ardından üç tavsiyenin daha tatmin edici biçimde uygulandığını veya ele alındığını bildirdi. Ekim 2025'te Yargı Etiği Beyanı Rehberi'nin kabul edilmesi, aday hakim ve savcılara meslek öncesi eğitim verilmesi ve görevdeki yargı mensupları için etik ve yolsuzlukla mücadele eğitimlerinin düzenli yapılması ilerleme olarak kaydedildi.

Raporda, Adalet Akademisinin yönetimi ve liderliği üzerindeki yürütme etkisinin endişe kaynağı olmaya devam ettiği belirtildi. GRECO; Hakimler ve Savcılar Kurulunun bağımsızlığının güçlendirilmesi, yargı mensuplarının görev güvencesinin sağlanması ve Adalet Bakanlığının hakim ve savcı adaylarının seçimi, geçici görevlendirmeler ve disiplin süreçlerindeki bazı yetkilerinin kaldırılması konularında ilerleme çağrısı yaptı.

GRECO, Türkiye'nin uyum düzeyinin artık "genel olarak tatmin edici olmayan" kategorisinde olmadığı sonucuna vardı ve uyumsuzluk prosedürünü sürdürmeme kararı aldı. Kurum, Türkiye'den uygulanmamış veya kısmen uygulanmış tavsiyeler konusunda en geç 31 Mart 2027'ye kadar yeni bir ilerleme raporu sunmasını istedi. GRECO ayrıca tam raporun yayımlanması ve Türkçeye çevrilmesi çağrısını yineledi.