Sosyal medya platformlarında daha fazla kazanç elde etmek uğruna çocukların zararlı içeriklere maruz bırakılması ve kutsal değerlerin ticari kazanç aracına dönüştürülmesi büyük tepki çekiyor. TikTok ve YouTube'da alkol, kumar, uyuşturucu ve cinsel içerikli reklamlar çocukların karşısına oyun ve eğlence görüntüsü altında çıkarılırken, canlı yayınlarda Kâbe-i Muazzama'nın üç boyutlu görüntüleri kullanılarak dijital hediyeler karşılığında sanal tavaf yaptırılıyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve MASAK'ın yürüttüğü operasyonda TikTok'un dijital hediye sistemi üzerinden 1,9 milyar liralık şüpheli para trafiğinin tespit edilmesiyle tartışmalar büyüdü.
SABAH yazarı Hakan Uç da köşe yazısında kutsal değerlerin jeton ve hediye sıralamalarıyla para kazanma aracına dönüştürülmesine sert tepki göstererek sosyal medya platformlarını eleştirdi.
TikTok'taki dijital hediye sistemi üzerinden 1,9 milyar liralık şüpheli para trafiği tespit edildi. (Foto: Takvim Foto Arşivi) ÇOCUKLARI KUMAR VE UYUŞTURUCU REKLAMLARIYLA HEDEF ALIYORLAR Sosyal medya platformlarının hızla büyüyen ekonomik gücü, çocuklar ve gençler açısından ciddi riskleri beraberinde getiriyor. Milyonlarca çocuğun oynadığı dijital oyunlarda ve izlediği YouTube videolarında alkol, kumar, uyuşturucu ve cinsel içerikli reklamlar oyun ve eğlence görüntüsü altında sunuluyor.
Zararlı alışkanlıkların bu yöntemle sıradanlaştırılması, çocukların dijital platformlarda karşı karşıya kaldığı tehlikeleri büyütüyor.
Milyar dolarlık teknoloji şirketlerinin reklam ve kazanç politikaları ise çocukların korunmasına yönelik denetim tartışmalarını artırıyor.
Kâbe'nin üç boyutlu görüntüleri canlı yayınlarda jeton ve hediye toplama aracına dönüştürüldü. (Foto: Yapay zeka ile oluşturulmuştur.) KÂBE TAVAFINI DİJİTAL HEDİYE OYUNUNA ÇEVİRDİLERi.
Bazı yayınlarda Kâbe-i Muazzama'nın 3D görüntüleriyle "Kâbe Tavaf" adı altında bir etkileşim oyunu kurgulandı. Kâbe'nin etrafında sanal karakterler dolaştırılırken, izleyicilerin gönderdikleri jeton ve dijital hediyelere göre kullanıcı isimleri ekrana yansıtıldı.
Gönderilen hediyeler arttıkça farklı animasyonlar devreye sokuldu. Bazı yayınlarda zemzem ikramı ve şeytan taşlama gibi dini ritüelleri çağrıştıran efektler de kullanıldı. PARA KARŞILIĞI HALAY VE CENAZE TÖRENİ Sosyal medya yayınlarında yalnızca kutsal mekânlar değil, kültürel etkinlikler ve tarihi olaylar da dijital hediye sistemine dahil edildi. Para karşılığı halayların çekildiği ve sıra gecelerinin düzenlendiği canlı yayınların ardından Şehzade Mustafa anısına sanal cenaze töreni gerçekleştirildi.
Törene katılmak isteyen kullanıcılardan dijital hediye göndermeleri istendi.
Dini ve kültürel değerlerin bu yöntemle para kazanma aracına dönüştürülmesi, sosyal medya platformlarına yönelik tepkileri büyüttü.
Sosyal medyada çocukları hedef alan kumar, alkol ve uyuşturucu reklamları tepki çekti. (Foto: Yapay zeka ile oluşturulmuştur.) "TOPLUMUMUZU İÇERİDEN ÇÜRÜTÜYOR" TikTok ve YouTube'daki denetimsiz yayınları değerlendiren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İletişim Uzmanı Dr. Nazif Kutay Erden, sistemin iki büyük tehlikeyi beraberinde getirdiğini söyledi. Erden, gençlerin çalışma hayatına bakışının değiştiğini, aile mahremiyetinin kazanç uğruna ihlal edildiğini ve çocuklar ile engelli bireylerin canlı yayınlarda kullanılabildiğini belirtti.
Erden, şu ifadeleri kullandı:
"Eğer bu kontrolsüz gidişata dur denilmezse, toplumun ahlak ve çalışma düzeni bozulacak. Gençler artık okuyup meslek edinerek para kazanmak yerine, ekranda kendini teşhir edip hediye toplayarak kazanç elde etmeyi hedefliyor. Daha fazla para kazanmak için aile mahremiyetinin yok sayıldığı, hatta çocukların ve engelli bireylerin canlı yayınlarda kullanıldığı bu düzen toplumumuzu içeriden çürütüyor. İkinci tehlike ise doğrudan ülke güvenliğidir. Terör örgütleri ve suç çeteleri, bankalara yakalanmadan milyonlarca doları bu yayınlar üzerinden yurtdışına saniyeler içinde aktarabilir hale geliyor."
Uzmanlardan sosyal medya platformlarına çocukları koruma ve sıkı denetim çağrısı geldi. (Foto: Takvim Foto Arşivi) TİKTOK'TA 1,9 MİLYAR LİRALIK ŞÜPHELİ PARA TRAFİĞİ Sosyal medya platformlarının dijital hediye sistemi, suç gelirlerinin aklanmasına yönelik iddialarla da gündemde. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yürütülen operasyonda, TikTok canlı yayınlarındaki hediye sistemi üzerinden 1,9 milyar liralık şüpheli para trafiği tespit edildiği belirtildi.
Canlı yayınlarda kullanılan gül, aslan ve benzeri dijital hediyelerin para transferlerinde araç olarak kullanılabildiği ifade edilirken, yüksek tutarlı işlemlerin finansal güvenlik açısından denetlenmesi gerektiği vurgulandı.
Kâbe tavafından sanal cenaze törenlerine kadar pek çok içerik para kazanma sistemine dahil edildi. (Foto: Takvim Foto Arşivi) "ARKA PLANDA DEV BİR KARA PARA ÇARKI DÖNÜYOR" Dr. Nazif Kutay Erden, dijital hediyeler üzerinden gerçekleştirilen şüpheli para transferlerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Kâğıt üzerinde bu gelirler vergilendiriliyor gibi görünse de arka planda dev bir kara para çarkı dönüyor. Birkaç gün önce Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ve MASAK'ın yaptığı operasyonda, TikTok canlı yayınlarındaki hediye sistemi üzerinden tam 1.9 milyar liralık şüpheli para trafiği yakalandı. Suç örgütleri yasadışı yollardan kazandıkları paraları gül, aslan gibi dijital hediyelere çevirip yayıncılara gönderiyor, ardından komisyon kesip nakit olarak geri çekerek parayı aklıyor. Özellikle olağandışı işlem hacimleri ve kısa süre içinde yapılan yüksek tutarlı hediye gönderimlerinin finansal güvenlik açısından dikkatle ele alınması gerekiyor."
Erden, dijital hediye sistemindeki olağan dışı işlem hacimlerinin ve kısa süre içerisinde gerçekleştirilen yüksek tutarlı para transferlerinin yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. "GENÇLERİ SİSTEMİN İÇİNE ÇEKİYORLAR" Kastamonu Üniversitesi Yapay Zekâ Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Tunay Kamer de yaptığı değerlendirmede sosyal medya reklamlarının çocuklar üzerindeki etkilerini anlattı.
Kamer, yasa dışı bahis, alkol ve uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıkların sosyal medya platformlarında oyun ve eğlence görüntüsü altında çocukların karşısına çıkarıldığını belirtti. Bu tür reklamlarla büyüyen gençlerin zaman içerisinde söz konusu sistemin içine çekildiğini ifade eden Kamer, çocukların dijital içeriklerden korunmasının önemini vurguladı.
Çocukların zararlı reklamlarla karşı karşıya kalması sosyal medya denetimi tartışmalarını büyüttü. (Foto: Takvim Foto Arşivi) ÇOCUKLAR VE ENGELLİ BİREYLER YAYINLARDA KULLANILIYOR Denetimsiz canlı yayınlarda çocukların ve engelli bireylerin ticari kazanç amacıyla kullanılması da uzmanların eleştirdiği uygulamalar arasında yer alıyor.
Aile mahremiyetinin ihlal edilmesi ve çocukların gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek yayınlara maruz kalması, sosyal medya şirketlerinin sorumluluğunu gündeme getiriyor.
Dr. Erden, çocukların korunması için yasal düzenlemelerin sahada etkili biçimde uygulanması gerektiğini söyledi.
Uzmanlar, sosyal medya şirketlerinin reklam politikaları ve dijital hediye sistemleri üzerinde daha sıkı denetim yapılmasını istiyor. (Foto: Takvim Foto Arşivi) 15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI: 31 MART 2027 UYARISI Türkiye'de çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumaya yönelik düzenlemelere değinen Erden, 1 Kasım itibarıyla 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirildiğini ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğunun başladığını belirtti.
Mevcut hesapların yaş kontrolü için 31 Mart 2027 tarihinin önemine işaret eden Erden, sahada sıkı denetim yapılması gerektiğini vurguladı.
"Canlı yayınlarda çocukların ticari kazanç amacıyla içerik unsuru hâline getirilmesi, aile mahremiyetinin ihlali ve gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmaları, üzerinde önemle durulması gereken konular. Türkiye de bu büyük tehlikeyi görerek 1 Kasım itibarıyla önemli bir adım attı. 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirildi ve e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğu başladı. Ancak bu kararın sahada tam sonuç vermesi için sıkı denetim şart. Mevcut hesapların yaş kontrolü için verilen 31 Mart 2027 tarihine kadar sahte hesaplar tek tek kapatılmalı, platformların Türkiye'de yayınlayacağı reklamlara yapay zekâ destekli anlık ön denetim getirilmeli. Çocuklarımızın dijital platformlardaki güvenliğini yalnızca bu şirketlerin inisiyatifine bırakamayız." DÜNYA SOSYAL MEDYA DEVLERİNE KARŞI SERT ÖNLEMLER ALIYOR Çocukların zararlı dijital içeriklerden korunması amacıyla Avrupa ülkelerinde de sosyal medya platformlarına yönelik düzenlemeler uygulanıyor.
Avrupa Birliği'nde 18 yaş altındaki kullanıcılara yönelik kişiselleştirilmiş reklamlar yasaklanırken, kurallara uymayan teknoloji şirketlerine küresel yıllık cirolarının yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabiliyor.
Fransa'da 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesi ve okullardaki telefon yasağının liselere genişletilmesi yönünde çalışmalar yürütülüyor.
Avrupa genelinde çocukları ekran başında tutan bağımlılık oluşturucu algoritmaların sınırlandırılması gündemde bulunurken, İngiltere'de çocukların çevrim içi güvenliğine ilişkin yükümlülükleri ihlal eden platform yöneticilerine yönelik hapis cezası hükümleri de bulunuyor.
Çocukların dijital güvenliği ve şüpheli para hareketleri, sosyal medya platformlarına yönelik denetim çağrılarının merkezinde yer alıyor. (Foto: Takvim Foto Arşivi) UZMANLARDAN SOSYAL MEDYA PLATFORMLARINA DENETİM ÇAĞRISI Çocukları hedef alan zararlı reklamlar, kutsal değerlerin dijital hediye oyununa dönüştürülmesi ve 1,9 milyar liralık şüpheli para trafiği, sosyal medya platformlarının denetlenmesi yönündeki çağrıları artırdı.
Uzmanlar, yaş doğrulama sistemlerinin etkin şekilde uygulanması, sahte hesapların kapatılması, çocuklara yönelik zararlı reklamların kontrol edilmesi ve dijital hediye sistemi üzerinden gerçekleştirilen yüksek tutarlı para hareketlerinin incelenmesi gerektiğini belirtiyor.
Özellikle yapay zekâ destekli reklam denetimi ve şüpheli finansal işlemlerin takibi, çocukların dijital güvenliğinin sağlanması ve suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi açısından üzerinde durulan önlemler arasında yer alıyor.
KÂBE'Yİ JETON OYUNUNA ÇEVİRDİLER SABAH yazarı Hakan Uç, sosyal medya platformlarında kutsal değerlerin dijital hediyeler üzerinden para kazanma aracına dönüştürülmesini köşesine taşıdı. Uç, Kâbe'nin üç boyutlu görüntülerinin kullanıldığı canlı yayınlarda jeton tarifeleri oluşturulmasına ve dini ritüellerin yarışma malzemesi haline getirilmesine tepki gösterdi. İşte Uç'un 19 Kasım 2026 tarihi yazısı: "Sosyal medyada ortaya çıkan yeni para kazanma yöntemi tepki çekiyor. Kâbe'nin sanal görüntüsünü canlı yayınlara taşıyan bazı kullanıcılar, izleyicilerden jeton karşılığında dijital hediyeler topluyor. Kutsal değerlerin beğeni ve kazanç uğruna kullanılması, dini duyguların istismarı tartışmasını yeniden gündeme getirdi
Sosyal medyada artık sınır tanınmıyor! Daha fazla takipçi, beğeni ve para kazanmak isteyen bazı yayıncılar, bu kez kutsal değerlerimizi hedef aldı. ve Kâbe'yi dijital bir oyuna dönüştürdü. TikTok'ta açılan canlı yayınlarda Kâbe'nin üç boyutlu görüntüsü etrafında sanal karakterler dolaştırılıyor. İzleyicilerden gönderilen jetonlara göre kullanıcı isimleri ekranda gösteriliyor, hediyeler arttıkça farklı animasyonlar devreye giriyor.
DİJİTAL HEDİYELER VE JETON
Milyonlarca Müslüman Kâbe'yi bir kez görebilmek için yıllarca para biriktiriyor, dua ediyor, o kutsal topraklara ulaşmanın hayalini kuruyor. Birileri ise aynı kutsal mekanın görüntüsünü telefon ekranına yerleştirip para toplamanın peşine düşüyor. İşin en düşündürücü tarafı ise bu yayınların, dijital hediyelerle kazanç sağlanan bir sistemin içinde yapılması. Ekranda Kâbe var ama hemen üzerinde jeton tarifesi bulunuyor. Bir tarafta insanların inancı, diğer tarafta hediyeler ve sıralamalar...
Kutsal değerlerin saygınlığı, kimin kaç jeton gönderdiğiyle ölçülemez! Peki bu yayınlara aracılık eden sosyal medya platformları ne yapıyor? Her türlü içerikten ekonomik değer üreten sistemler, dini sembollerin para toplamak amacıyla kullanılmasına karşı neden daha etkili önlemler almıyor? İnanç özgürlüğü, kutsal değerlerin ticari istismarına sınırsız bir alan açılması anlamına gelmemeli.
Mesele, toplumun manevi değerlerinin izlenme ve kazanç uğruna sıradanlaştırılması. Hatta bazı yayınlarda zemzem ikramı ve şeytan taşlama gibi dini ritüelleri çağrıştıran efektler de kullanılıyor. Üstelik sistemin bir de hediye tarifesi var. Gül, özel animasyonlar ve yüksek jetonlu hediyelerle izleyiciler daha fazla harcama yapmaya yönlendiriliyor. En fazla hediye gönderenlerin isimleri ise yayın ekranında öne çıkarılıyor. İnsanların kutsal kabul ettiği değerleri bir oyun ekranına yerleştirip maddi karşılığı olan hediyeler toplamak, toplumsal ve manevi değerlere zarar veren tehlikeli bir anlayışın kapısını aralıyor. Bu konu gündem olmasının ardından büyük tepki çekti. Birçok vatandaş, platformun denetlenmesi için çağrıda bulundu."
Kaynak: Takvim
















