Sosyal medya platformlarında beğeni ve görüntülenme uğruna başlayan çılgınlık, çocukları ve gençleri her geçen gün daha büyük tehlikelere sürüklüyor. Daha fazla etkileşim almak isteyen kullanıcılar, kimi zaman hayatlarını hiçe sayarken tehlikeli görüntülerin sosyal medyada hızla yayılması başkalarını da benzer hareketlere yöneltiyor.
Bunun son örneği İstanbul Üsküdar'da yaşandı. Lodos sırasında dev dalgaların altında kalarak büyük tehlike atlatan 3 gencin görüntüleri sosyal medyada yayılınca onlarca kişi aynı noktaya giderek fotoğraf çektirme yarışına girdi.

Üsküdar'da Kız Kulesi manzarasında poz veren 3 genç dalgaya yakalandı. Görüntülerin viral olmasının ardından sosyal medyada benzer pozlar yayılmaya başladı. (Fotoğraf yapay zeka ile birleştirilmiştir.)
Ancak sosyal medyanın asıl büyük tehlikesi, beğeni yarışının çok daha ötesinde. Algoritmalar aracılığıyla çocukların karşısına çıkarılan şiddet, cinsellik ve yaşlarına uygun olmayan içerikler, dijital dünyanın karanlık yüzünü gözler önüne seriyor.

Aileler çocuklarını evlerinde güvende sanırken küçücük bir cep telefonu ekranı, siber zorbalık, cinsel istismar ve şantaj tehlikesini çocukların odalarına kadar taşıyor. Gençleri psikolojik yıkıma, hatta intihara sürükleyebilen bu tehditler, sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisini yeniden tartışmaya açıyor.
DİJİTAL PLATFORMLARIN KARANLIK YÜZÜ Bir tarafta görüntülenme uğruna hayatlarını tehlikeye atan gençler, diğer tarafta kendi odalarında dijital platformların karanlık yüzüyle karşı karşıya kalan çocuklar... Sosyal medyanın kontrolsüz kullanımının yol açtığı tehlikeler büyürken Sabah gazetesi yazarları Yüksel Aytuğ ve Tuba Kalçık da köşelerinde bu meseleyi gündeme taşıdı.

(Fotoğraf yapay zeka ile birleştirilmiştir.)
Aytuğ, dijital platformlarda çocukların maruz bırakıldığı uygunsuz içeriklere ve algoritmaların rolüne dikkat çekerken Kalçık, çocukları hedef alan cinsel şantaj vakalarındaki artışı ve yaşanan intiharları ele aldı.
"DİJİTAL PLATFORMDA REZİLLİK DİZ BOYU" Sabah yazarı Yüksel Aytuğ, sosyal medya platformu X'te karşılaştığı bir görüntü üzerinden dijital dünyanın çocuklar için oluşturduğu tehlikeyi anlattı. Aytuğ, yazısına şu sözlerle başladı:
"Bu yazıyı nasıl yazacağımı bilmiyorum. Birincisi, insanların midesini bulandırıp kusturmadan derdimi nasıl anlatacağım? İkincisi, eşeğin aklına karpuz kabuğu düşürmeden, kötünün reklamını yapmadan bu işin içinden nasıl çıkacağım? Üçüncüsü, 10 yaşında bir çocuk babası ve sağduyulu bir gazeteci olarak; ağzımı bozmadan, yayıncılık ilkelerini ihlal etmeden, sinirlerime hakim olarak, gerçek duygularımı nasıl ifade edeceğim?"
Karşılaştığı görüntünün kendisini dehşete düşürdüğünü belirten Aytuğ, sosyal medya algoritmalarının kullanıcıları daha ağır içeriklere yönlendirdiğini vurguladı:
"Geçenlerde gazetecilik refleksiyle dünya hallerinden haberdar olmak için X (Eski Twitter) platformunda geziniyordum. Karşıma çok hafif şekilde flu hale getirilmiş ancak ne olup bittiği ayan beyan ortada olan bir görüntü çıktı. 10-12 yaşlarında iki erkek çocuğunun en hafif tabiriyle "uygunsuz davranışları" fütursuzca sergileniyordu. Siz görüntüyü izlediğinizde rezil algoritma devreye girerek sizi daha beterlerine doğru yönlendiriyordu."
"BU LAĞIM ÇUKURLARINI KAPATIN!" Aytuğ, karşılaştığı içeriklerin ardından yaşadığı endişeyi şu ifadelerle aktardı:
"Özellikle X ve YouTube'un çoktandır denetimsiz bir fuhuş yuvasına evrildiğini, çocuklarımızı bu alçakça tehdide karşı en sert tedbirlerle savunmamız gerektiğini yazıp duruyorum. Ama ne yalan söyleyeyim, durumun bu denli vahim hale geldiğini fark etmemiştim. Benim hâlâ midem bulanıyor. Sadece izlediğim korkunç görüntüler sebebiyle değil. Canım kızımın sanal medyada bir şekilde bu görüntülere muhatap olma ihtimali aklıma geldiği için... Lütfen çaresiz bir babanın bu feryadına kulak verin ve tek bir gün dahi kaybetmeden bu lağım çukurlarını kapatın!"

Algoritmalar çocukları döngünün içine çekiyor (Fotoğraf yapay zeka ile birleştirilmiştir.)
"TEHLİKE ARTIK SOKAKTA DEĞİL ODALARIN İÇİNDE" Sabah yazarı Tuba Kalçık ise sosyal medyanın çocuklar için oluşturduğu tehdidin boyutlarını, ABD'de paylaşılan veriler ve gençlerin maruz kaldığı cinsel şantaj vakaları üzerinden ele aldı.
Çocukların artık evlerinde bile güvende olmadığını vurgulayan Kalçık, yazısında şu ifadeleri kullandı:
"Eskiden çocuklarımızı dışarıdaki tehlikelerden uzak tutmak için mücadele verirdik. Evi ise güvenli alan olarak görürdük. Şimdi ise durum çok farklı bir boyuta taşındı. Akıllı telefonlar artık çocuklarımıza evin içinde, kendi odalarında sanal dünyanın kirli yüzünü gösteriyor. Çocuklarımızın eskiden sokakta kiminle görüştüğüne, nereye gittiğine dikkat ederken şimdi odasında küçük bir ekranın ardında yaptıklarını takip etmek zorundayız. Yani çocuklarımız için tehlikeler artık sokakta değil, evde, odalarının içinde gizleniyor."

HER GÜN 100'DEN FAZLA ÇOCUK ŞANTAJ KÂBUSUNDA Dijital platformlardaki tehlikenin giderek büyüdüğünü belirten Kalçık, ABD'deki Ulusal Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezinin (NCMEC) verilerine dikkat çekti:
"Sanal dünyanın karanlık yüzü sinsice içinde büyük tehlikeler barındırır duruma geldi. Ve evlatlarımızın geleceği için giderek büyüyen bir tehdit haline dönüştü. Bunun en çarpıcı örneğini ise ABD'deki Ulusal Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezi'nin (NCMEC) paylaştığı veriler ortaya koyuyor. Çocukları ve gençleri hedef alan finansal amaçlı cinsel şantaj vakaları bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 40 oranında arttı. Her gün ortalama yüzden fazla çocuk bu kabusun içine çekiliyor."
Kalçık sanal ortamda şantaja maruz kalan gençlerin yaşadığı trajedileri şu sözlerle anlattı:
"Daha da korkunç olan ise, Associated Press ve Frontline'ın yeni araştırmasına göre bu suçların mağduru olan onlarca genç yaşamına son verdi. Kendini en güvende hissetmesi gereken yerde yani evinde, sanal dünyadan tanıdığı birinin tehdidi yüzünden kabus yaşıyor. Ve belki de canına kıyıyor."
"SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNİN ARTIK FRENE BASMA VAKTİ GELDİ" Çocukların korunması konusunda sorumluluğun yalnızca ailelere yüklenemeyeceğini belirten Kalçık, sosyal medya şirketlerine yönelik çağrıda bulundu:
"Burada sadece anne-babalara çocuklarımızı bu tehlikeden korumak adına sorumluluk düşmüyor. Çocuklarımız için büyük tehdit haline gelen sosyal medya şirketlerine de büyük bir sorumluluk düşüyor. Çocukları hedef alan finansal amaçlı cinsel şantaj vakalarındaki endişe verici artış, mevcut önlemlerin yetersizliğini de ortaya koyuyor."
Kalçık, yazısını devletlere, eğitim kurumlarına ve teknoloji şirketlerine ortak sorumluluk çağrısı yaparak tamamladı:
"Para kazanma hırsıyla yeni neslin geleceğini yok sayan sosyal medya şirketlerinin de artık frene basma vakti geldi. Çocuklarımız için bu tehdit daha da büyümeden sanal tehlikelere karşı daha güçlü bir koruma duvarı örmek zorundayız. Bu, yalnızca ailelerin değil; devletlerin, eğitim kurumlarının ve teknoloji şirketlerinin ortak sorumluluğudur."

Kaynak: Takvim
















