TİHEK, Eskişehir'deki iki belediyeye 50'şer bin lira erişilebilirlik cezası verdi

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), görme engelli bir kişinin işe gidiş ve dönüşlerinde kullandığı güzergahta erişilebilirlik koşullarının sağlanmaması nedeniyle Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile Tepebaşı Belediyesine 50'şer bin lira idari para cezası verdi.

TİHEK'in kararına göre yüzde 52 oranında görme engeli bulunan kişi, iş yerine gidiş ve dönüşlerinde kullandığı güzergahta hız kesici kasis ve yaya geçidi bulunmadığı, kaldırımların erişilebilirlik standartlarına uygun olmadığı iddiasıyla Kuruma başvurdu.

Başvuran kişi, kullandığı sokakta mesai başlangıç ve bitiş saatlerinde araç trafiğinin yoğunlaştığını, araçların yüksek hızla seyretmesinin yayalar açısından ciddi güvenlik riski oluşturduğunu öne sürdü.

Söz konusu sokakta kaldırımların çeşitli engeller, standart dışı yapılar ve zemin bozuklukları nedeniyle erişilebilir olmadığını, bu nedenle can güvenliğini tehlikeye atarak taşıt yolundan yürümek zorunda kaldığını ileri süren görme engelli, UKOME'ye yaptığı başvurusundaki hız kesici kasis talebinin kasislerin yalnızca okul önlerine yapılabileceği gerekçesiyle reddedildiğini savundu.

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca sunulan yazılı görüşte ise başvuru üzerine bölgenin ilgili kurumların temsilcilerinden oluşan bir komisyon tarafından incelendiği ifade edildi.

Uzman alt komisyonun hız kesici kasise gerek olmadığı, yaya geçidi ve uyarıcı levhaların daha uygun çözüm olacağı yönünde görüş bildirdiği belirtilen görüşte, söz konusu kaldırımların yapım, bakım ve onarımından sorumlu olan Tepebaşı Belediye Başkanlığına konunun aciliyetinin bildirildiği aktarıldı.

Konuya ilişkin TİHEK'in talebiyle Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından gerçekleştirilen teknik incelemede, güzergahtaki kaldırımlarda kesintisiz ve 150 santimetre genişliğinde engelsiz geçişin sağlanamadığı, elektrik direkleri ve trafik tabelalarının yaya geçişini engellediği, bazı noktalarda rampa bulunmadığı, yaya geçidi ve hissedilebilir yüzey işaretlerinin olmadığı, kaldırım zeminlerinin ise onarıma ihtiyaç duyduğu tespit edildi.

Başvuruyu değerlendiren TİHEK, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Tepebaşı Belediye Başkanlığı hakkında 50'şer bin lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

Kararın gerekçesinden

Kurul kararında, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu kapsamında ayrımcılık yasağının ihlali halinde konuya ilişkin görev ve yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, ihlalin sona erdirilmesi, sonuçlarının giderilmesi, tekrarlanmasının önlenmesi, adli ve idari yoldan takibinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu anımsatıldı.

Güzergahta yapılan teknik incelemelerde tespit edilen eksikliklere işaret edilen kararda, "Rapor göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu güzergahta mevcut erişilebilirlik sorunlarının çok daha kapsamlı olduğu ve bölgeye yalnızca bir adet yaya geçidi tesis edilmesi ile trafik işaretlemelerinin artırılmasının sorunun giderilmesi bakımından yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır." ifadelerine yer verildi.

Kararda, şunlar kaydedildi:

"Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından başvuranın güvenli ve bağımsız erişim ihtiyacının karşılanması amacıyla alınan alternatif tedbirlerin başvuran bakımından etkili ve erişilebilir bir çözüm oluşturmaması, Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından ise başvuru konusu güzergahta erişilebilir çevre koşullarının makul süre içerisinde ve etkili biçimde sağlanamaması sonucunda görme engelli başvuranın diğer yayalara kıyasla dezavantajlı bir konuma sokulduğu ve bu suretle engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır."