Abd Başkanı Donald Trump, pazar günü ABD merkezli haber sitesi Axios'a telefonla verdiği röportajda İran ile ilgili açıklamalarda bulundu. Trump, ABD'li müzakereciler ile İran heyeti arasındaki temasların sürdüğünü söyledi.

İRAN'A YENİDEN SALDIRMAYI "HER ZAMAN" DÜŞÜNÜYOR

"Bu hafta İran'la daha fazla görüşme gerçekleştirilmesini bekliyorum. Bir anlaşma yapmak istiyorlar, ancak bu benim yapmak istediğim anlaşma değil. Bu, belki bir yıl önce kabul edebileceğimiz bir anlaşma. Ellerindeki kozu fazla zorladılar" diyen Trump'a İran'a yönelik saldırılara yeniden başlamayı düşünüp düşünmediği de soruldu. Trump bu soruya "Bunu her zaman düşünüyorum" yanıtını verdi.

7 GÜNLÜK YOL HARİTASI REDDEDİLDİ

Trump, cumartesi günü İran'ın arabulucular aracılığıyla ilettiği 7 günlük yol haritası önerisini "kabul edilemez" bularak reddetmişti. Öneriye göre İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak ve nükleer müzakerelere dönecekti. Karşılığında ABD'den İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırmasını, İran petrol ihracatına yönelik yaptırımları gevşetmesini ve bölgesel ateşkesi yeniden tesis etmesini istiyordu.

Taraflar arasındaki temaslar BM Genel Kurulu sırasında New York'ta dolaylı olarak yürütüldü. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran'ın şartlarını Katarlı arabulucular üzerinden ABD'nin özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner'e iletti. Tahran müzakerelerde Hürmüz Boğazı ve ablukaya öncelik veriyor. Washington ise nükleer programla ilgili taviz bekliyor.

TAHRAN: HEM DİPLOMASİYE HEM SAVAŞA HAZIRIZ

Arakçi, Trump'ın açıklamalarına tepki gösterdi. "ABD Başkanı'nın ilk tepkisini duyduk, ancak arabulucular tarafından bize henüz bir şey iletilmedi" diyen Arakçi, Tahran'ın bir sonraki adımına Washington'un nihai tutumunu öğrendikten sonra karar vereceğini söyledi. NBC'ye konuşan Arakçi, "Diplomasiye hazırız, aynı zamanda savaşa da hazırız" ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise İran'a yönelik yaptırım kampanyasının sonuç verdiğini açıkladı. Bessent'in verdiği bilgiye göre Türkiye ve Umman, İran'ın Mahan Air şirketinin uçuşlarını durdurdu. Türkiye ve BAE'deki büyük bankalar da İran ile işlemlerini kesti.

PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ

Trump'ın öneriyi reddetmesi ve görüşmelerin tıkanması enerji piyasalarına hemen yansıdı. Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı bugün TSİ 07.06 itibarıyla yüzde 2,61 artışla 107,04 dolara çıktı. ABD'nin hafif ham petrolü WTI'ın varil fiyatı ise yüzde 1,96 yükselerek 94,22 dolara ulaştı.

Emirates NBD Kıdemli Ekonomisti Daniel Richards, "Brent, cuma günkü kısa süreli rahatlama rallisinin sönmesinin ardından varil başına 106 doların üzerine döndü" dedi. Richards'a göre Trump'ın planı reddetmesi, görüşmeleri belirsiz bırakarak ham petrole jeopolitik risk primini geri getirdi.

Capital.com Kıdemli Piyasa Analisti Kyle Rodda da piyasaların uzun sürecek bir çıkmazı fiyatladığını söyledi. Rodda, "Piyasalar, savaşın başındakine kıyasla daha az şiddetli bir arz şokunu fiyatlıyor" dedi. Bunun nedeni olarak, İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü korumakta zorlanmasını ve Körfez'den bir miktar ham petrolün çıkabiliyor olmasını gösterdi.

Trump ise ABD ordusunun Hürmüz'den büyük miktarda petrolün geçmesine yardım ettiğini söyledi. Trump'a göre hafta sonu boğaz üzerinden 20 milyon varilden fazla petrol ihraç edildi.

AVRUPA'DA DOĞAL GAZ DA YÜKSELİŞTE

Gelişmeler Avrupa doğal gaz piyasasını da etkiledi. Avrupa'nın gösterge doğal gaz fiyatı olan Hollanda TTF, bugün yaklaşık yüzde 2 artışla megavatsaat başına 73 avronun üzerine çıktı. Hürmüz Boğazı'nın aşamalı olarak açılabileceğine dair haberlerle fiyatlar geçen hafta 72 avronun altına düşmüştü.

Hürmüz Boğazı normal şartlarda küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bir güzergah. Boğaz büyük ölçüde kapalı kaldığı için Katar başta olmak üzere Körfez'den LNG sevkiyatı ciddi şekilde aksıyor. Goldman Sachs, Körfez'den LNG ihracatı artmazsa Avrupa'da gaz fiyatlarının kış aylarının zirvesinde megavatsaat başına 100 avronun üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu. AB'nin gaz depolarının doluluk oranı ise yüzde 70 civarında bulunuyor. Bu oran, beş yıllık sezon ortalaması olan yüzde 85'in çok altında.