4857 sayılı İş Kanunu'na göre işveren, yıllık izne çıkan işçiye izin dönemine ait ücretini izin başlamadan önce peşin olarak ödemek zorunda. Bu yükümlülüğe uyulmaması nedeniyle mağduriyet yaşayan özel sektör çalışanlarını ilgilendiren konuda Yargıtay'dan emsal nitelikte bir karar çıktı.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, izne çıkarken ücretini peşin ya da avans olarak alamayan işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceğine ve kıdem tazminatı alabileceğine hükmetti. Kararda, işçiye hak ettiğinden daha uzun süre izin kullandırılmış olmasının da işverenin peşin ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı vurgulandı.

İKİ DAİRE, İKİ FARKLI KARAR

Kararın arka planında, aynı şehirdeki iki mahkemenin benzer davalarda birbirine zıt kararlar vermesi yer aldı.

Yıllık izne giderken izin dönemine ait ücretini peşin alamayan A.B. isimli işçi, iş mahkemesine başvurdu. Yoğun bir çalışma temposunun ardından ailesiyle tatil planı yaptığını belirten A.B., izne çıkarken peşin ödeme ya da avans alamadığı için iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ifade etti. İş mahkemesi, feshin haklı olduğuna ve davacıya kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğine hükmetti. İstinafa taşınan kararla ilgili itirazlar, Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 15. Hukuk Dairesi tarafından reddedildi.

Benzer durumu yaşayan B.K. isimli işçi de izne çıkarken peşin ödeme alamadığı gerekçesiyle işten ayrıldı. Kıdem tazminatı alamayan B.K.'nin açtığı dava ise farklı sonuçlandı. İş mahkemesi, davacının öne sürdüğü gerekçelerin haklı fesih sebebi oluşturmadığına karar vererek davayı reddetti. İstinafa taşınan dosyada BAM 9. Hukuk Dairesi de itirazları geri çevirdi.

Aynı şehirde, aynı binadaki iki dairenin benzer davalarda verdiği kesin kararların birbiriyle çelişmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu devreye girdi. Kurul, uyuşmazlığın giderilmesi için Yargıtay'a başvurdu.

"TALEP OLMASA DAHİ ÖDEME ZORUNLU"

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı gidermek için verdiği kararda işverenin yıllık izin ücreti ödeme borcunun kapsamını ortaya koydu. Kararda, İş Kanunu'nun 57. maddesindeki "İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır" hükmü hatırlatıldı.

Daire, işçinin talebi olmasa dahi işverenin yıllık izin ücretini izinden önce peşin veya avans olarak ödememesinin, İş Kanunu'nun 24/II-(e) bendindeki ücretin kanuna uygun ödenmesi ve (f) bendindeki çalışma şartlarının uygulanması düzenlemelerine aykırılık oluşturduğunu, bunun da işçi açısından haklı fesih sebebi olduğunu yeniden vurguladı.

KARARDA NELER DENDİ?

Kararda şu ifadelere yer verildi:

"Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de davacıya nispi emredici nitelikte olan 4857 sayılı Kanun'un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. (...) Şu halde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır. Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, işverenin işçinin yıllık izin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödeme zorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklı nedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır."