TÜSEB İDEA'dan Muş'a 1400 kilometre uzaktan ilk telecerrahi rahim ameliyatı yapıldı

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) İstanbul Deneysel Araştırma Geliştirme ve Eğitim Merkezi'nden (İDEA), telecerrahi uygulamasıyla, ilk kez bir laboratuvar ile hastane arasında bağlantı kurularak 1400 kilometre uzaktaki hastaya robotik cerrahi işlemi uygulandı.

Laboratuvar ile hastane ortamını bir araya getiren telecerrahi uygulaması, cerrahlara robotik sistemler aracılığıyla uzaktaki bir merkezde bulunan hastaya müdahale etme imkanını sağlıyor.

Türkiye'nin birbirine uzak iki noktası arasında bağlantı kurulan çalışmada, İDEA ile Muş Devlet Hastanesi arasında telecerrahi altyapısı kullanıldı. Muş'un tercih edilmesinde, burada telecerrahi uygulamasını gerçekleştirebilecek bir hekimin bulunması ve iki uzak nokta arasında bağlantı kurulması hedefi etkili oldu.

İstanbul'daki TÜSEB İDEA'dan operasyona katılan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derman Başaran ve Muş Devlet Hastanesi'ndeki Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Haticegül Tuncer, 1400 kilometre mesafeden birlikte gerçekleştirdikleri operasyonla cerrahi uzmanlığın farklı şehirler arasında buluşturulması açısından önemli bir adım attılar.

İstanbul ile Muş arasında kurulan uzaktan bağlantı sayesinde, Türkiye'de ilk kez laboratuvardan bir hastaya uzaktan robotik cerrahi yöntemiyle histerektomi (rahim alınması) ameliyatı gerçekleştirildi.

Operasyon kapsamında Doç. Dr. Derman Başaran, İDEA'daki cerrahi konsoldan Muş Devlet Hastanesi'nin ameliyathanesindeki robotik cerrahi sisteme uzaktan bağlandı. Başaran, robotik cerrahi sistemini eş zamanlı olarak yönetti, Haticegül Tuncer de hasta Aynur Karaca'nın ameliyatının cerrahi sorumluluğunu üstlendi.

"Hem Türkiye'deki sağlık sistemi için hem de Muş'taki insanlar için önemli bir andı"

Ameliyata ve telecerrahiye ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Başaran, TÜSEB İDEA'dan 1400 kilometre uzağa robotik cerrahi konsolla bağlanarak, üst düzey bir cerrahi işlem uyguladıklarını belirterek, "Burada Muş'taki bir kadın hastaya gene orada yeni uzman olmuş bir kadın cerrah tarafından üst düzey robotik cerrahi yapıldı. Bu konuda bir miktar daha deneyimi fazla bir hekim olarak oradaki cerrahinin bazı kısımlarını gerçekleştirmeye yardım ettim. Bazı kısımlarda, rehberlik ettim, bazı kısımları da bizzat ben yaptım. Bu yüzden hem Türkiye'deki sağlık sistemi için hem de Muş'taki insanlar için önemli bir andı." ifadelerini kullandı.

Robotik cerrahinin ilerlemesine değinen Başaran, "Ya ilk temel algı ameliyatı robot mu yapıyor? Şu an değil ama bir gün yapacak gibi gözüküyor. Herhalde bir 10-20 yıl sonra bunları konuşuyor olacağız. Ama şu an robotik sistemler Türkiye'de hızla artıyor. Bazı ameliyatlarda standart tedavilere göre daha iyi sonuç verebiliyor." dedi.

Başaran, merkezden çok uzakta taşra sayılabilecek bir hastanede bu cerrahi işlemin gerçekleşmesinin önemli olduğunu vurgulayarak, "Robotik kollar aynı anda çalışmıyor. Sadece bazen ben müdahale ediyorum, bazen de diyorum ki 'Buradan sonrasını sen devam et'. Zaten bunu telecerrahi veya telerehberlik deniyor. Buradaki amaç şu, uzaktan bağlanarak ameliyatın gerekirse kritik kısımlarını gerekirse kritik olmayan ama diğer cerrahın ihtiyacı duyduğu kısımlarını yapmak. Böylece tecrübenin aktarılması, oradaki eğitimin devam etmesi, hastaların da uzun mesafeler gitmek zorunda kalmadan böyle bir tedaviye ulaşması." şeklinde konuştu.

Sağlık sistemindeki gelişmelerin önemini vurgulayan Başaran, "Bu hastamız 43 yaşında, 7 çocuğu varmış. Uzun süredir devam eden yoğun ve kansızlığa yol açan kanamaları mevcut. Önce tıbbi tedavi denenmiş. Birtakım cerrahi müdahaleler başarısız olunca en son çare artık rahmin alınması. Kötü bir hastalığı yok, kanser gibi ama böyle bir yoğun kanamalardan muzdarip bir hastaydı." diye konuştu.

"Sağlık teknolojisi açısından son derece kıymetli"

TÜSEB İDEA Merkez Müdürü Batuhan Yeşilyurt, sağlık teknolojilerinin sınırlarını artık telecerrahi gibi uygulamalarla yeniden çizdiklerini aktararak, önemli olanın hastaya güvenli ve etkili şekilde müdahale edebilmek olduğunu söyledi.

Yeşilyurt, robotik cerrahinin sunduğu en büyük imkanlardan birinin telecerrahi olduğunu kaydederek, "Bilhassa iki cerrahın ortaklaşa bir ameliyatı güçlerini birleştirerek yapması sağlık teknolojisi bakımından düşündüğümüzde son derece kıymetli. TÜSEB İDEA robotik cerrahide eğitimlerini sürdüren cerrahların, sağlık profesyonellerinin eğitimlerine son derece dolu dolu programlarıyla destek veren bir kurum." ifadelerini kullandı.

Bugün gerçekleştirilen operasyonun önemine değinen Yeşilyurt, "TÜSEB İDEA'nın bu noktadan sonraki temel rolü, sağlık teknolojilerindeki gelişmeleri yakından takip ederek, bilhassa böyle telecerrahi gibi uygulamalarda ilkleri yaşatmak. İlk kez histerektomi ameliyatını buradan kontrol ederek Muş'ta gerçekleştirdik." dedi.

Op. Dr. Haticegül Tuncer, uzmanlık eğitimi sırasında 200'ün üzerinde robotik cerrahi vakasında aktif konsol deneyimi kazanma fırsatı olduğunu, bu sürecin, robotik cerrahinin yalnızca teknolojik bir yenilik değil, cerrahi uygulamaların geleceğini şekillendiren önemli bir dönüşümünü görmesine imkan sağladığını belirtti.

Mecburi hizmetini sürdürdüğü Muş'ta, edindiği bilgi ve deneyimi böylesine önemli bir operasyonun parçası olarak değerlendirmenin büyük anlam taşıdığını dile getiren Tuncer, "Bu operasyon, ileri cerrahi teknolojilerinin coğrafi sınırları aşarak farklı bölgelerdeki hastalara ulaşabilmesi açısından önemli bir adım. Aynı zamanda telecerrahinin klinik uygulamalarının geliştirilmesi, cerrahi eğitimde yeni olanakların oluşturulması ve sağlık kuruluşları arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi açısından da değerli fırsatlar sunuyor." değerlendirmesinde bulundu.