Fransa’da zincir marketlere buzdolaplarına yönelik saldırıların benzeri, hatta daha fazlası Türkiye’de de çok düşük kâr marjlarıyla çalışan perakende sektörüne de düzenlenebilir. Uzmanlarla göre hatta evde kullandığımız, akıllı buzdolabı, robot süpürgeler, akıllı televizyonlar da hacklenebilir, elden düşürmediğimiz cep telefonları ‘zombi’leşip bizi saldırılara ortak edebilir
İsmail Şahin - Fransa’da 11-12 Ekim’de 700 zincir markete siber saldırı düzenleyen korsanlar, internet üzerinden kontrol edilen buzdolaplarına uzaktan müdahale ederek on milyonlarca euroluk zarara neden olmuşlardı. Fransa’da soruşturması süren bu saldırı Türkiye’de benzer durumların yaşanabileceğini ortaya çıkardı.
Türkiye’de yaklaşık olarak 45.000’dan fazla büyük zincir market bulunuyor. Bu marketlerin en ufağında bile en az 3-4 adet buzdolabı bulunuyor. Büyük marketlerde buzdolabı sayısı 20 ve daha fazla olabiliyor. Büyük marketlerin yüzde 50’si gıda güvenliği mevzuatları, soğuk zincir takip zorunlulukları ve yüksek enerji maliyetlerini optimize etmek amacıyla uzaktan takip sistemi kurmuş durumda. Ayrıca içecek ve dondurma firmaları da marketlerin yüzde 80’inde kendi dolaplarının sıcaklık kontrolü ve bakımlarını uzaktan takip ediyor.

Güncelleme yok
Ancak etik hacker Tamer Şahin, çok düşük kar marjlarıyla çalışan Türk perakende sektöründe soğutma sistemlerinin güvenliği için yatırım yapmadıklarını, ellerindeki soğutma sistemleri de güncellenmediğinden siber saldırılara çok açık durumda bulunduklarına dikkat çekti.
Perakende sektörünün maliyetleri indirmek için ciddi anlamda internet üzerinden otomasyon sistemine geçtiklerine dikkat çeken Şahin, “Çoğu firma bu ürünleri alıyor, ömürleri bitene kadar kullanıyor. Ömrü bitince de kullanmaya devam ediyor. Yeni güncelleme anlaşması yapmıyorlar, yeni versiyonlara geçmiyorlar. En ucuz maliyetle en ucuz yazılımcı personelle bu sistemleri kullanmaya devam ediyorlar. Bu ürünlerle ilgili güvenlik açıkları ortaya çıkıyor. Yapay zekâ ile bu açıklar daha da tehlikeli hale geldi” dedi.
Evdeki cihazlar
Fransa saldırısından sonra insanların evlerinde gıdaya ulaşımını temiz suya ulaşımını engelleyecek saldırılardan korkulduğuna işaret eden Şahin, evlerde de akıllı buzdolabı, akıllı televizyonlar ve hatta elektrik süpürgeleri üzerinden benzer saldırıların yaşanabileceği uyarısında bulundu. Şahin, “Şu anda evimizde kullandığımız büyük markaların televizyonları, ses ve görüntü alarak reklam verenlerle paylaşıyorlar. Hatta Güney Koreli bir marka üzerinde bir ses alabilecek aparat yoksa etraftaki diğer cihazlara bağlanıp kayıt almaya çalıştığı kanıtlandı. Anlamlandırılabilecek her türlü veri reklamverenlerle paylaşılıyor. Üründen kazandığı paradan daha fazlasını kazanacak noktaya doğru ilerliyor” ifadelerini kullandı.
Süpürgelere dikkat
Her internete bağlı cihazın potansiyel bir tehdit olduğunu ifade eden Şahin, “Robot süpürgelerde çok fazla marka var. Kameralar ve sensörler sürekli evi tarıyor, evde ne tüketiliyor alışkanlıklar hepsini haritalandırıp Çin’e iletiyor. Şirketlerin çoğu karbon kopya yazılımı satın alıp üzerine sensörleri takıp bu süpürgeleri üretiyorlar ve veri toplama işine giriyorlar. Bu iş frenchise gibi, veri toplamaktan daha fazla para kazanıyorlar” dedi.
NE YAPILABİLİR?
Günümüz teknoloji çağında artık akıllı olmayan cihaz alma gibi bir opsiyonumuz olmadığına da dikkat çeken Şahin, “Aldığımız ürünü internete bağlamamak bir önlem olabilir ama bu sefer de fedakarlık yapmak zorunda kalıyoruz. Güncellemesi olmayan cihazları kullanmanın çok riskli olduğuna da dikkat çeken Şahin, “Akıllı cipazları istediğimiz gibi programlamak mümkün değil. Kullanım rızası alınan sözleşmeleri çok iyi okuyup veri toplama faaliyetlerine izin veren maddeleri kabul etmemek gerekiyor” dedi.
Zombi telefon uyarısı
Şahin’e göre Uzakdoğu’daki küçük üreticilerden ve özellikle cep telefonu üreticilerinden uzak durmak gerekiyor. Güncellemeleri biten bu telefonlar saldırganlar tarafından ‘zombi’ telefon haline getirerek saldırılarda kullanıyor. Hackerlar telefona bir yazılım yerleştiriyor. Bir yere saldırı düzenlediklerinde sizin cihazınızı da saldırı aracı olarak kullanıyorlar.
Yerli inovasyon şart
Türkiye’de bu alanda yerli yatırım yapanların Çinli atyapılarla ilerledikleri uyarısında bulunan Şahin, bu konuda Tesla örneğini verdi. Tesla’nın geliştirdiği yazılımları hackerlara kırmaları için yarışmalar düzenleyip para ödülleri verdiğine dikkat çeken Şahin, “Biz de yerli ve milli yazılımlarla gıda ve diğer sektörlerdeki güvenliğimizi sağlamalıyız. Yerli inovasyon yaptığımızda dışa bağımlı saldırılara bağımlı kalmayız. Çinli atyapıların üzerinde kontrol imkanı yok. Devletin bu konuda verdiği teşviklerde daha seçici olmalı” ifadelerini kullandı.
#gündem #bizi #bekleyen #yeni #nesil #fethiyede
















