COP31, CMP21 ve CMA8 kapanış oturumu, Avrupa Birliği (AB) temsilcilerinin teknik gerekçelerle ortaya koyduğu direnç nedeniyle uzlaşmazlıkla sonuçlanırken, Türkiye'nin küresel elektrifikasyon ve uyum finansmanına ilişkin hazırladığı Antalya Mutabakatı onay alamadı.

Türkiye'nin, Başkan Murat Kurum liderliğinde 1 yıl süren hazırlıklar neticesinde sunduğu 10 maddelik eylem gündemi ve 2035'e ilişkin 6 küresel hedef, dünyada uygulama sürecini başlatmayı amaçlıyordu.
Türkiye'nin 1,5 derece kararlılığı, 35'e 35 elektrifikasyon hedefi ve karbon yakalama teknolojileri gibi başlıkları içeren "Örtü Karar", AB heyetinin metinde geçen ifadeleri bahane etmesiyle kilitlendi.
AB temsilcisi, gündem sırası Örtü Karar'a gelmeden mutabakata karşı çıktığını beyan ederek süreci tıkadı.

ÜLKELER İKNA OLDU AB İNAT ETTİ
Dünyanın geleceği için son ana kadar uzlaşma arayan Bakan Murat Kurum, katılımcı ülkelerle gerçekleştirdiği yoğun istişareleri hatırlattı. Bakan Kurum, "İstedik ki bu salondan bir karar çıksın. Bizi bu salon dışında bekleyen insanlığa güzel bir mesaj verelim. O kararlılığı hep birlikte yansıtalım istedik" şeklinde konuştu.
Süreç içerisinde Rusya, Çin, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Pakistan ve Umman gibi çok sayıda ülke Türkiye'nin hedeflerine ikna olurken, AB'nin tutumu genel kurulda tepki topladı.

Genel Kurul'da AB heyetinin tavrı nedeniyle söz alan Bakan Kurum, metindeki revizelere dikkat çekmek isterken salonda gerginlik yaşandı. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell kürsüye yaklaşıp Bakan Kurum'un sözünü kesmeye çalışınca,
Kurum "Simon yerine geçer misin söz vereceğim, Simon yerine geç" ifadesini kullandı. Türkiye'ye yönelik destek konuşmalarının artması üzerine AB heyeti oturumu terk etti.

Yaşanan kriz, Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki oy birliği kuralının, tek bir bloğun itirazıyla dünya genelindeki iklim hedeflerini nasıl durdurabildiğini bir kez daha kanıtladı.
Uzmanlar, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın sıkça dile getirdiği "Dünya 5'ten büyüktür" çağrısının, küresel iklim müzakerelerindeki yönetim biçimi açısından ne kadar haklı bir zemine dayandığını vurguladı.

Yol haritasının belli olduğunu, Örtü Kararın üçüncü ve son versiyonunun kısa zaman içerisinde yayımlanacağını aktaran Kurum, "Sekretaryaya bu kararı gönderdik. Onlar da gerekli hukuki incelemeleri yapıyorlar ve sizlerle paylaşacaklar. Bu gece sizlerden bu karara dikkatle bakmanızı bekliyoruz. Gece boyunca sürecek gayretli çalışmalarınız kapsamında tarafların metin üzerinde anlaşma sağlayarak bize gelmeleri için sabah saat 06.00'ya kadar süreleri bulunmaktadır. Yarın sabah saat 09.00'da yeniden toplanacağız. Kalan konularda uzlaşmaya her zamankinden daha yakın olduğumuzu sizlerle paylaşmak istiyoruz." diye konuşmuştu.
Halen umudunun olduğunu, bu salondan, Antalya'dan çok güzel kararlar alınabileceğine inancının bulunduğunu dile getiren Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Aramızdaki mesafe kapanmaktadır. Bunu net bir şekilde ifade etmek istiyorum ve köprüyü tamamlamak için gereken siyasi irade bu salonda mevcuttur. Başkanlık olarak Avustralyalı dostlarımızla birlikte Antalya'dan başarılı ve somut sonuçlar üreten bir COP ile ayrılmamız için bütün taraflarla birlikte aynı kararlılıkla çalışmaya devam ediyoruz. Emekleriniz ve işbirliğiniz için her bir delegeye, her bir ülke temsilcisine teşekkür ediyorum. İstiyorum ki müzakere yollarımız, örtü karara ilişkin adımlarımız artık bütün ülkeleri bir mutabakata getirdik diye değerlendiriyorum. Muhakkak eksikler, muhakkak çözülmesi gereken konular vardır ama bu kararları hayata geçirirsek hep birlikte burada çalışmalarımızın, alın terimizin karşılığını alacağız diye değerlendiriyorum. Ben tekrar gayretleriniz için, üstün çalışmalarınız için her birinize, her bir arkadaşıma, dostuma teşekkür ediyorum ve COP'un bu toplantısına ara veriyorum."

"ÜLKELERİN ÖNCELİKLİ BEKLENTİLERİNİ YANSITTIĞIMIZI DEĞERLENDİRİYORUM"
Kurum, Örtü Kararda bütün tarafları dinlediklerini, bütün tarafların görüşlerini aldıklarını ve herkesin anlaşabileceği bir metni ortaya koyduklarını söyledi.
Çok yoğun bir süreç yürüttüklerini anlatan Kurum, şunları kaydetti:
"Bu kararda Eylem Gündemindeki hedeflerimizi, yapmak istediklerimizi, ülkelerin öncelikli beklentilerini yansıttığımızı değerlendiriyoruz. Hem bu Örtü Kararı hem de müzakere konularını artık neticelendirmemiz gerekiyor. Taraflara kaldı, artık söz tarafların, karar sizlerin ama ben inanıyorum ki buradan çok güzel sonuçlarla ayrılabiliriz. Dünya bizden bunu bekliyor. Salonun dışında gerçekten iklim değişikliğinin etkileriyle yaşayan insanlar, çocuklar, anneler, babalar bizden bunu bekliyor. Hepimizin çok önemli sorumlulukları var ve bu sorumluluklar dahilinde sonuca ulaşabilmek, uygulamayı hızlandırabilmek adına sizlerin bugüne kadar göstermiş olduğunuz o özverili çalışmaya, gayrete davet ediyorum. Sabah 06.00'ya kadar bu konuların hepsinin çözülebileceğini, istenirse burada kararların alınabileceğini değerlendiriyorum. Hem müzakere konularının neticelenmesi hem de örtü karara ilişkin artık sonuca varmamıza çok az kaldı. Bütün diğer taslak metinler erişilebilir olacaktır. Bu manada COP31 Başkanlığı, Sekretarya sizlerin hizmetindedir ve inşallah bu sonuçları hep birlikte alacağız."
Kaynak: Takvim
















