Seçim kampanyasını "makam aracı israfı" yalanına dayandıran ve İBB'yi ele geçirdikten sonra Yenikapı meydanında kiralık hizmet araçlarını sergileme şovuna imza atan Yeni/CHP'li yönetim, gerçek israfın ne demek olduğunu İstanbullulara öğretiyor.
İBB'nin geçtiğimiz yıl düzenlediği araç kiralama ihalesinde bazı araçların kira bedellerinin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde belirlendiği, araçların 3 aylık kiralama bedelinin satın alma fiyatına denk geldiği tespit edildi.
Sayıştay Başkanlığının 2025 Yılı Denetim Raporu, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) 3 milyar 375 milyon 868 bin 924 lira sözleşme bedelli araç kiralama ihalesindeki skandal maliyet hesaplarını açığa çıkardı.
3,3 MİLYARLIK İHALEDE UÇUK FİYATLAMA
Sayıştay Başkanlığınca hazırlanan 2025 Yılı Denetim Raporu'nda, İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) tarafından Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan bazı ihalelerde yaklaşık maliyetlerin hatalı belirlendiğine ilişkin tespitlere yer verildi.
Bu kapsamda, 3 milyar 375 milyon 868 bin 924 lira sözleşme bedelli "2026 yılı araç kiralama hizmet alımı" ihalesinde binek araçlar dışında kalan bazı araç gruplarına ilişkin yaklaşık maliyetlerin, piyasa rayiçleriyle uyumsuz ve çok yüksek belirlendiğine raporda dikkat çekildi.
Raporda, Kamu İhale Kanunu ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca kiralama bedellerinin piyasa araştırmasıyla tespit edilmesi gerektiği hatırlatıldı.
İBB tarafından ihale kapsamında 17 farklı grupta muhtelif araçlar belirlendiği ve yaklaşık maliyet hesabında 5 firmadan fiyat araştırması yapıldığı aktarılan raporda, "Yapılan bu araştırma neticesinde aşağıdaki tabloda gösterilen yaklaşık maliyet oluşturulmuştur. Aynı zamanda yaklaşık maliyet fiyat araştırmasına teklif veren firmalardan bir tanesi ihaleye istekli olarak katılmış ve ihale neticesinde yüklenici olarak tabloda belirtilen bedeller üzerinden ihaleyi kazanmıştır." denildi.
Dönemin İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu sözde ihtiyaç fazlası kiralanan araçları Yenikapı Meydanı’nda 5 Eylül 2019’da sergilemişti
SATIN ALSA 1,4 MİLYON, KİRA BEDELİ 496 BİN!
Denetçiler tarafından yapılan detaylı incelemeler sonucunda, bazı gruplarda yer alan araçların aylık kira ödemeleri ile kasko değerleri arasındaki farkın sadece birkaç aylık kiralama bedeline tekabül ettiği tespit edildi.
Yapılan incelemelere göre, 6. gruptaki araçların ortalama kasko değeri 1 milyon 493 bin 355 lira olarak belirlendi. İdarenin bu araçlar için ödediği aylık kira bedelinin ise 496 bin lira olduğu ortaya çıktı.
Bu verilere göre İBB, sadece 3 aylık kira bedeliyle araçları kalıcı olarak satın alabiliyordu.
İhalede piyasa rayiçleri kontrol edilmeden yaklaşık maliyet belirlendiği öğrenildi.
Araçların kiralama bedelleri ve kasko değerlerinin karşılaştırıldığı raporda, şu ifadelere yer verildi:
"Yukarıda yer verilen tablodan da anlaşılacağı üzere ihale kapsamında kiralanan araçlara ilişkin olarak belirlenen kira bedellerinin aracın edinim bedellerine göre çok yüksek olduğu açıktır. Örnek vermek gerekirse 6. grup içerisinde yer alan araçların ortalama kasko değeri 1 milyon 493 bin 355 liradır. Araç için İdare tarafından ödenen bir aylık kira bedeli ise 496 bin liradır. Buna göre araç kiralanmak yerine İdare tarafından satın alınmak istense 3 aylık kira bedeli üzerinden araç satın alınabilecektir. Bu durum kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı açısından hayatın olağan akışına aykırı bir durum teşkil etmektedir."
Raporda, yapılan incelemeler sonucunda binek araçlar dışında kalan bazı gruplarda yer alan araçların aylık kira bedelleriyle kasko değerleri arasındaki farkın yalnızca birkaç aylık kira bedeline denk geldiğinin tespit edildiği kaydedildi.
İşte kira bedellerine ilişkin ihalenin rakamları:
Bu tespitler doğrultusunda, ihalede yaklaşık maliyetlerin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde belirlendiği, araçların kiralama bedelleri ile yaklaşık maliyetleri arasında gerçekçi bir uyum bulunmadığı değerlendirmesi yapıldı.
Sayıştayın tespitlerine karşı İBB tarafından verilen cevapta, yaklaşık maliyetin tanımına yer verildiği ancak denetim bulgusuna ilişkin açıklama yapılmadığı belirtildi.
Mevzuata aykırı uygulamayı kayda geçiren raporda, "Sonuç olarak, belediye tarafından yapılan ihalede temin edilecek ve farklı gruplarda yer alan araçlara ait yaklaşık maliyetlerin belirlenmesi adına firmalarca bildirilen fiyatların piyasa rayiçlerini yansıtıp yansıtmadığı kontrol edilmeksizin yaklaşık maliyet hesabında değerlendirilmesi mevzuata aykırı bir uygulama olup yaklaşık maliyetlerin piyasa koşullarını yansıtacak şekilde gerçekçi olarak belirlenmesi gerekmektedir." denildi.
Raporda araçların 3 aylık kiralama bedeli tutarıyla satın alınabileceği tespit edildi.
50 MİLYON NERE 1,4 MİLYAR NERE
Dönemin İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu sözde ihtiyaç fazlası kiralanan araçları Yenikapı Meydanı'nda 5 Eylül 2019'da sergilemişti.
Yapılan açıklamada İETT, İSKİ ve 28 iştirak şirketlerinde 730 araçtan tasarruf edilebileceği öne sürülmüş ve toplamda bin 247 aracın sistemden çıktığı öne sürülmüştü. İBB yönetimi, bu sayede yıllık 50 milyon liralık tasarruf sağlandığı, 5 yıllık süreçte tasarrufun yaklaşık 250 milyon lirayı bulacağı iddia edilmişti.
İştiraklerdeki düşük segment hizmet araçlarını israf gibi lanse eden İBB'nin günümüzde kamunun 3 milyar 375 milyon 868 bin TL'sini araç kiralamaya harcayıp fahiş bedeller ödemesi manidar karşılandı.
Sayıştay, İBB yönetiminin denetim bulgularına doyurucu açıklama getiremediğini ve uygulamanın açıkça mevzuata aykırı olduğunu kaydetti.
Kaynak: Takvim
