Sosyal medya platformlarının denetimsiz algoritmaları ve şantaj çetelerinin sanal tuzakları tartışılmaya devam ederken, TÜİK'in 6-17 yaş grubunu kapsayan 2026 verileri tehlikenin boyutunu rakamlarla belgeledi. İlk kez 11-17 yaş grubunun siber zorbalık ve yapay zeka alışkanlıklarının mercek altına alındığı raporda, ekran bağımlılığı ile güvenlik zafiyetlerinin çocukları şantaj ve zorbalık kıskacına sürüklediği tescillendi.


TEHLİKE İLKOKUL SIRALARINA İNDİ: HER 10 ÇOCUKTAN 9'U İNTERNETTE!
Araştırma sonuçlarına göre Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların %92,7'si aktif olarak internet kullanıyor. Yaş aralığı büyüdükçe dijital mecralardaki varlık da neredeyse yüzde yüze dayanıyor:

Akıllı telefon sahipliği ve kullanım yaşı da kritik eşiği aştı. 6-17 yaş grubundaki çocukların %80,1'i cep telefonu/akıllı telefon kullanıyor. 6-10 yaş grubundaki çocukların %66,2'sinin elinde telefon bulunurken, 11-17 yaş grubunda bu oran %89,8'e fırlıyor. Telefon kullanan çocukların %97,4'ü cihazını düzenli (günde birkaç defa, günde bir veya haftada en az bir) olarak kullandığını beyan etti.
Kullanım amaçlarında ise yaşa göre keskin bir ayrım dikkat çekti:

ELİMİZDEN DÜŞMÜYOR: YARIM SAATTE BİR EKRAN KONTROLÜ!
Dijital bağımlılığın ulaştığı çarpıcı boyut, telefon ekranını kontrol etme sıklığına da doğrudan yansıdı. Düzenli cep telefonu kullanan çocukların %37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini itiraf etti. Bu oran 6-10 yaş grubunda %17,2 iken, 11-17 yaş grubundaki gençlerde %48,0 ile neredeyse her iki çocuktan birine ulaştı.
İnternette geçirilen süreler de alarm veriyor. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde 2 saat ve daha fazla ekran başında kalanların oranı hafta içi %53,0 iken, hafta sonları bu oran %63,4'e yükseliyor.
Çocukların interneti kullanım amaçları sırasıyla şöyle şekillendi:

SOSYAL MEDYA VE OYUN KISKACI: 6-10 YAŞ GRUBUNUN YARISI SOSYAL MEDYADA!
Sosyal medya platformlarının yaş doğrulama sistemlerindeki zafiyetler TÜİK verileriyle bir kez daha doğrulandı. Çocukların genelinde sosyal medya kullanım oranı %69,8 (erkeklerde %71,4, kızlarda %68,1) oldu. Ancak rapordaki en sarsıcı detay yaş dağılımında ortaya çıktı: Henüz 6-10 yaş aralığındaki çocukların %50,2'si sosyal medya kullanıyor. 11-17 yaş grubunda ise bu oran %83,4'e tırmanıyor.
Dijital oyunlar da çocukları ekran başına kilitleyen bir diğer unsur olarak öne çıktı:

EKRAN HAYATI ÇALIYOR: KİTAP YOK, UYKU YOK, AİLE YOK!
Ekran karşısında geçirilen uzun saatlerin çocukların fiziksel, sosyal ve akademik gelişimine verdiği zarar, bizzat çocukların kendi yanıtlarıyla kayıtlara geçti. Çocukların ekran süresi nedeniyle yaşadıkları kayıplar şöyle sıralandı:

YAPAY ZEKADA KIZ ÇOCUKLARI ERKEKLERİ GEÇTİ
2026 raporunda ilk kez ölçülen üretken yapay zeka kullanımında 11-17 yaş grubunun oranı %63,0 olarak açıklandı. Kız çocukları %65,5'lik kullanım oranıyla erkek çocuklarını (%60,6) geride bıraktı.
Yapay zekayı kullanan çocukların %88,1'i bu teknolojiyi örgün eğitim (ödev, araştırma vb.) amacıyla kullanırken, %58,6'sı özel amaçlarla kullandığını belirtti. Yapay zeka kullanmayan çocukların gerekçeleri ise dikkat çekici:

SİBER ZORBALIK VE ŞANTAJ TEHLİKESİ: EN BÜYÜK TEHDİT YAKIN ÇEVREDEN GELİYOR!
Sosyal medya mecraları ve anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden çocukları hedef alan siber zorbalık, şantaj ve dijital taciz vakaları raporda çarpıcı başlıklarla yer aldı. 11-17 yaş grubundaki çocukların %28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, tanıklık etme veya zorbalık yapma durumlarından en az birini yaşadığını belirtti.
HER 10 ÇOCUKTAN 1'İ MAĞDUR
11-17 yaş grubundaki çocukların %10,2'si doğrudan siber zorbalığa maruz kaldığını, %23,6'sı zorbalığa tanıklık ettiğini, %4,6'sı ise bizzat zorbalık yaptığını açıkladı.
Siber zorbalığa uğrayan çocukların %73,3'ü, saldırının yüz yüze tanıştıkları arkadaş veya akranları tarafından gerçekleştirildiğini belirtti.
EN TEHLİKELİ MECRA MESAJLAŞMA UYGULAMALARI
Çocukların en çok zorbalığa uğradığı dijital ortamlar sırasıyla %56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları, %51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, %40,7 ile sosyal medya platformları, %24,9 ile internet oyunları, %20,6 ile cep telefonu aramaları ve %16,3 ile sohbet odaları oldu.
İFTİRA, DIŞ GÖRÜNÜŞ VE İFŞA KABUSU
Mağdur çocukların %80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlar aldığını, %20,3'ü kendileri hakkındaki kırıcı mesajların başkalarına iletildiğini ya da herkesin göreceği şekilde paylaşıldığını, %15,8'i ise haklarında asılsız söylenti ve hikayeler yayıldığını söyledi. Çocuklar bu zorbalığa en çok davranış biçimleri (%60,4) ve fiziksel özellikleri/dış görünüşleri (%33,1) nedeniyle maruz kaldıklarını ifade etti. Bunu %4,4 ile ailelerinin nereli olduğu/kökenleri, %2,4 ile maddi durumları ve %1,7 ile engelleri takip etti.
KIZ ÇOCUKLARI OKULDAN KOPUYOR
Siber zorbalık mağduru, faili veya tanığı olan eğitim çağındaki çocukların %7,8'i yaşadıklarının okula devam durumunu olumsuz etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda %5,3 iken, kız çocuklarında iki katına çıkarak %10,5'e yükseldi.
Kaynak: Takvim
















